Co zrobić, żeby nie zapłacić zachowku?

Klaudia Cichocka
16 grudnia 2025, godz. 16:45
Opinie (6)

Nie zawsze wypłata zachowku jest wymagana. W pierwszej kolejności warto upewnić się, czy danej osobie faktycznie przysługuje możliwość ubiegania się o zachowek. Czasami może okazać się, że krewny nie spełnia kryteriów przewidzianych w przepisach albo klasyfikuje się do grona osób uznanych za niegodne dziedziczenia.







Czy zawsze trzeba płacić zachowek?



Nie zawsze trzeba płacić zachowek, ale to zależy od specyfiki konkretnej sprawy, kroków podjętych przez spadkodawcę czy możliwości udowodnienia, że zachowek się nie należy.

Co do zasady musisz zapłacić zachowek, jeżeli uzasadnione żądanie przedstawi osoba uprawniona, czyli:

  • zstępny,
  • małżonek,
  • rodzice spadkodawcy,

którzy byliby powołani do spadku z ustawy.

Zainteresowany potrafi wykazać, że nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, bądź w postaci świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej.

Nie trzeba natomiast płacić zachowku, kiedy zainteresowany:

  • został wydziedziczony w testamencie przez spadkodawcę,
  • zawarł umowę o zrzeczenie się dziedziczenia,
  • odrzucił spadek,
  • został uznany za osobę niegodną dziedziczenia.

Poza tym, jeżeli spadkodawca chce przekazać nieruchomość, może "ochronić" danego spadkobiorcę przed roszczeniami, wybierając za życia umowę dożywocia. Przekazanie nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie traktowane jest inaczej niż zwykła darowizna i przy prawidłowym sporządzeniu umowy spadkobiercy nie będą mogli domagać się zachowku od wartości tak przekazanej rzeczy.

Czy umowa dożywocia chroni przed zachowkiem? Czy umowa dożywocia chroni przed zachowkiem?

Jakie są skuteczne sposoby na uniknięcie płacenia zachowku?



Jako spadkobiorca masz niewiele skutecznych narzędzi, które pozwolą ci uniknąć płacenia zachowku.

Możesz jednak spróbować wykazać, że zainteresowany:

  • otrzymał od spadkodawcy określony majątek, a zachowek mu się nie należy,
  • jest niegodny dziedziczenia i nie ma prawa do zachowku,
  • zawarł umowę o zrzeczenie się dziedziczenia albo odrzucił spadek,
  • został wydziedziczony w testamencie.

Decyzję o niegodności dziedziczenia wydaje sąd w trakcie postępowania. Konieczne będzie więc przedstawienie stosownych dowodów na to, że zachowanie tej osoby rzeczywiście zasługuje na uznanie jej za niegodną dziedziczenia.

Czy należy się zachowek, gdy jest akt notarialny? Czy należy się zachowek, gdy jest akt notarialny?

Spadkobiorca może zostać uznany niegodnym dziedziczenia, jeżeli:

  • dopuszcza się ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy albo jego bliskim, np. umyślne narażenie spadkodawcy na niebezpieczeństwo, przemoc fizyczna lub psychiczna wobec małżonka spadkodawcy,
  • działając podstępem albo groźbą, nakłonił spadkodawcę do sporządzenia testamentu, albo jego zmian, np. zastosowanie oszustwa, aby skłonić spadkodawcę do sporządzenia testamentu z korzystnym dla siebie zapisem,
  • zniszczył albo podrobił testament.

Niegodność dziedziczenia może dotyczyć wszystkich osób, które spełniają określone przesłanki. Nie ma ograniczenia, czy jest to dziecko, małżonek, czy inny członek rodziny.



Jak ominąć spłatę zachowku?



Jeżeli roszczenia o zachowek są uzasadnione, nie można ich ominąć. Można jednak wnioskować o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty, a nawet w wyjątkowych sytuacjach o obniżenie.

Przepisy określają, że w razie ustania okoliczności uzasadniających obniżenie zachowku obowiązany z tytułu zachowku na wniosek osoby uprawnionej do zachowku zwraca uprawnionemu do zachowku sumę pieniężną, o którą obniżono zachowek. Zwrotu sumy pieniężnej nie można żądać po upływie pięciu lat od dnia obniżenia zachowku.

Najczęściej zadawane pytania

Co się dzieje, jeśli zachowek został czasowo obniżony?
W razie ustania przyczyn obniżki, osoba zobowiązana do zapłaty zachowku musi zwrócić uprawnionemu różnicę sumy, o którą zachowek został obniżony, jednak nie później niż w ciągu pięciu lat od obniżenia.
Czy można całkowicie ominąć spłatę zachowku?
Jeśli roszczenie o zachowek jest uzasadnione, nie można go pominąć. Można jednak wnieść o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub obniżenie zachowku w wyjątkowych sytuacjach.
Czy przekazanie nieruchomości za pomocą umowy dożywocia wpływa na zachowek?
Tak, przekazanie nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie (umowa dożywocia) może skutecznie ochronić przed roszczeniami o zachowek, gdyż traktowane jest inaczej niż zwykła darowizna.
Czy sąd może decydować o niegodności dziedziczenia?
Tak, decyzję o niegodności dziedziczenia wydaje sąd na podstawie przedstawionych dowodów potwierdzających niewłaściwe zachowanie danej osoby wobec spadkodawcy.
Czy zawsze trzeba płacić zachowek?
Nie zawsze trzeba płacić zachowek. Zależy to od okoliczności sprawy, działań spadkodawcy oraz tego, czy uprawniony faktycznie ma prawo do zachowku i potrafi je wykazać.
Jakie są skuteczne sposoby uniknięcia płacenia zachowku?
Można próbować wykazać, że uprawniony otrzymał już majątek, jest niegodny dziedziczenia, zawarł umowę o zrzeczenie się dziedziczenia, odrzucił spadek lub został wydziedziczony w testamencie.
Kto jest uprawniony do otrzymania zachowku?
Uprawnieni do zachowku są: zstępni (dzieci, wnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do dziedziczenia z ustawy.
Na jakiej podstawie można uznać kogoś za niegodnego dziedziczenia?
Za niegodnego dziedziczenia uznaje się osobę, która dopuściła się ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy lub jego bliskim, nakłoniła podstępem lub groźbą do sporządzenia lub zmiany testamentu, albo zniszczyła lub podrobiła testament.
W jakich sytuacjach nie trzeba płacić zachowku?
Nie trzeba płacić zachowku, gdy osoba uprawniona została wydziedziczona w testamencie, zawarła umowę o zrzeczenie się dziedziczenia, odrzuciła spadek lub została uznana za niegodną dziedziczenia.

Opinie (6)

  • Czemu ma służyć ten artykuł? (2)

    Spadkobiercy i tak sobie do gardeł skaczą :((
    Jak jest cos do podziału to niechybnie niszczy to kiedyś zrzytą rodzinę.
    Dopuszczają się czynów niecnych a i tak w końcu pójdą drogą spadkodawcy...

    • 9 6

    • Zrzytą?

      • 2 1

    • Może kiedyś w zachowku dostaniesz i słownik języka polskiego :-)

      • 0 1

  • Bardzo słaby artykuł

    Nawet Pani nie chciało się wyjaśnić co to zachowek

    • 5 0

  • Teraz czekamy na artykuł jak nie płacić podatków, alimentów i mandatów.

    • 4 0

  • Artykuł w stylu "Jak wykolegować brata czy siostrę z reszty spadku po rodzicach...". To że jedno z rodzeństwa przekręci rodzica na zapis testamentowy - to tylko prawnic sie cieszy i rece zaciera.

    • 0 0

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.