Co zrobić, żeby nie zapłacić zachowku?
16 grudnia 2025
(4 opinie)
Czy należy się zachowek, gdy jest akt notarialny?
20 listopada 2025, godz. 15:50
Akt notarialny sam w sobie nie decyduje o istnieniu albo braku prawa do zachowku - stanowi formę czynności prawnej. Często wątpliwości pojawiają się wśród członków najbliższej rodziny, np. matka nie chce, żeby syn w przyszłości musiał mierzyć się z roszczeniami ze strony innych uprawnionych spadkodawców. Warto więc wiedzieć, jak przepisać majątek, żeby nie było zachowku.
Akt notarialny nie chroni automatycznie przed roszczeniami o zachowek. Wiele osób błędnie zakłada, że skoro dana czynność prawna, np. darowizna została dokonana u notariusza, to jest ona w pełni bezpieczna pod tym względem.
Wątpliwości pojawiają się najczęściej w sytuacji, gdy w formie darowizny przekazywana jest nieruchomość. Prawo wymaga, żeby darczyńca złożył oświadczenie w formie aktu notarialnego, co często wywołuje błędne przekonanie o nadzwyczajnej mocy dokumentu. W praktyce jednak akt notarialny darowizny nie zapewnia ochrony przed późniejszymi roszczeniami o zachowek.
Oznacza to, że jeśli rodzic przekaże w akcie notarialnym mieszkanie jednemu dziecku, to po jego śmierci pozostałe dzieci jako uprawnieni mają prawo domagać się od obdarowanego zapłaty należnego im zachowku.
Katalog.trojmiasto.pl – tu znajdziesz kancelarie adwokackie i radcowskie
-
Gdańsk, al. Grunwaldzka 102/38B
-
Gdynia, Świętojańska 118/12
-
Gdańsk, Kartuska 5
-
Gdańsk, Podchorążych 2/26
-
Gdynia, Świętojańska 40/2
Prawo spadkowe jest skomplikowane i każda sytuacja jest inna. Zawsze należy umówić się na konsultację z notariuszem, adwokatem albo radcą prawnym specjalizującym się w prawie spadkowym.
Warto przede wszystkim pamiętać, że dwa najczęściej stosowane rozwiązania - darowizna (nawet dokonana u notariusza) oraz testament - nie eliminują ryzyka późniejszych roszczeń o zachowek.
Jaka umowa chroni przed zachowkiem?
Jeżeli spadkodawca chce, żeby jeden ze spadkobierców nie musiał mierzyć się w przyszłości z roszczeniami o zachowek, powinien zadbać o odpowiednią formę przekazania majątku.
Jak przepisać majątek, żeby nie było zachowku?
Jaka umowa chroni przed zachowkiem?
- Umowa o dożywocie - rozwiązanie, które cieszy się dużą popularnością. Polega na przekazaniu nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie, nie jest więc tym samym, co nieodpłatna darowizna.
- Umowa kupna-sprzedaży - jeśli nieruchomość została faktycznie sprzedana za realną cenę rynkową, to uprawnieni spadkobiercy nie mogą dochodzić zachowku od kupującego.
- Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia - spadkobiorca (np. dziecko) podpisuje ze spadkodawcą umowę, że zrzeka się dziedziczenia, jednocześnie traci prawo do zachowku.
- Zapis w testamencie - spadkodawca może zastosować wydziedziczenie w testamencie, pozbawiając tym samym określoną osobę (osoby) prawa do zachowku.
Trzeba pamiętać, że każda z powyższych możliwości wymaga starannego przygotowania. Próby "obejścia" prawa lub czynności pozorne mogą zostać podważone w sądzie, dlatego przed podjęciem decyzji warto skonsultować się z notariuszem lub prawnikiem specjalizującym się w prawie spadkowym.
Ile kosztuje przepisanie mieszkania w formie darowizny?
Czy można odmówić zapłaty zachowku?
Nie można po prostu odmówić zapłaty zachowku, jeśli roszczenie jest uzasadnione, a osoba zobowiązana do zapłaty posiada wystarczającą ilość środków do jego pokrycia.
Zgodnie z art. 997 można jednak żądać:
- odroczenia terminu płatności,
- rozłożenia go na raty,
- obniżenia - chociaż tylko w wyjątkowych sytuacjach, po uwzględnieniu sytuacji osobistej i majątkowej stron.
Przepisy określają także, że w razie ustania okoliczności uzasadniających obniżenie zachowku obowiązany z tytułu zachowku na wniosek osoby uprawnionej do zachowku zwraca uprawnionemu do zachowku sumę pieniężną, o którą obniżono zachowek. Zwrotu sumy pieniężnej nie można żądać po upływie pięciu lat od dnia obniżenia zachowku.
Jeżeli jednak spadkobierca uważa, że w danym przypadku zachowek nie należy się osobie wysuwającej roszczenia, może spróbować wykazać niegodność dziedziczenia. Konieczne będzie przedstawienie stosownych dowodów na to, że zachowanie tej osoby rzeczywiście zasługuje na uznanie jej za niegodną dziedziczenia, a ostateczną decyzję podejmuje sąd.
Czy umowa dożywocia chroni przed zachowkiem?
Co ważne, niegodność dziedziczenia może dotyczyć wszystkich osób, które spełniają określone przesłanki. Nie ma znaczenia, czy jest to dziecko, małżonek czy inny członek rodziny.
Poza tym prawo do zachowku nie trwa wiecznie. Roszczenie to ma charakter majątkowy, co oznacza, że może się przedawnić. Obecnie obowiązuje 5-letni termin przedawnienia zachowku liczony od dnia ogłoszenia testamentu albo dnia otwarcia spadku.
Najczęściej zadawane pytania
Co można zrobić, gdy ktoś domaga się zapłaty zachowku?
Nie można odmówić zapłaty, jeśli roszczenie jest uzasadnione. Można jednak żądać odroczenia terminu, rozłożenia na raty lub wyjątkowo obniżenia kwoty zachowku.
Czy akt notarialny chroni przed roszczeniami o zachowek?
Nie, sam akt notarialny nie chroni przed roszczeniami o zachowek. Stanowi formę czynności prawnej, ale nie eliminuje ryzyka ich powstania.
Czy można legalnie pozbawić kogoś prawa do zachowku?
Tak, można to zrobić poprzez umowę o zrzeczenie się dziedziczenia lub stosując wydziedziczenie w testamencie, jeśli są ku temu podstawy prawne.
Czy roszczenie o zachowek może się przedawnić?
Tak, roszczenie o zachowek przedawnia się po 5 latach, liczonych od dnia ogłoszenia testamentu lub dnia otwarcia spadku.
Czy warto skorzystać z konsultacji prawnej przy planowaniu przekazania majątku?
Tak, prawo spadkowe jest skomplikowane, dlatego przed podjęciem decyzji zaleca się skonsultowanie z notariuszem lub prawnikiem specjalizującym się w prawie spadkowym.
Czym jest niegodność dziedziczenia i kto może być uznany za niegodnego?
Niegodność dziedziczenia polega na pozbawieniu prawa do dziedziczenia osoby, która spełnia określone przesłanki. Może dotyczyć każdego spadkobiercy, jeśli są ku temu powody.
Jakie są najczęściej stosowane sposoby przekazania majątku i czy eliminują ryzyko roszczeń o zachowek?
Najczęściej stosowane są darowizna (nawet w formie aktu notarialnego) i testament. Nie eliminują one ryzyka powstania roszczeń o zachowek.
Jakie umowy mogą zapewnić ochronę przed zachowkiem?
Ochronę przed zachowkiem mogą zapewnić: umowa o dożywocie, umowa kupna-sprzedaży za realną wartość, umowa o zrzeczenie się dziedziczenia oraz wydziedziczenie w testamencie.
Na czym polega umowa o dożywocie i czym różni się od darowizny?
Umowa o dożywocie polega na przekazaniu nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie. Nie jest to nieodpłatna darowizna, dlatego lepiej chroni przed roszczeniami o zachowek.
Zobacz także
Ile trwa eksmisja z mieszkania?
16 grudnia 2025
(9 opinii)
Testament a konkubinat: co naprawdę...
16 grudnia 2025
(1 opinia)
Opinie (7)
-
2025-11-20 16:00
(5)
Droga redakcjo - wystarczy już tych porad prawnych - codziennie coś. To jest portal regionalny
- 9 12
-
2025-11-20 16:25
codziennie o zachówek
albo zasiłek pogrzebowy xD
- 3 2
-
2025-11-20 17:16
Nie interesuje (2)
to nie czytaj. Nie masz takiego obowiązku, tylko potem nie narzekaj, że się na prawie nie znasz i nie wiesz co możesz, a czego nie i co Ci przysługuje...
- 7 3
-
2025-11-20 18:36
na polskim prawie nawet prawnicy
się nie znają xD
Zadaj takiemu pytanie to odpowie " To zależy", albo coś tam powie i skończy wywód słowami "to i tak będzie wszystko od decyzji sądu zależało, ja nie daję gwarancji, bo mogę się mylić" xD- 2 1
-
2025-11-21 08:45
Jeżeli ty mówisz że znasz się na prawie po przeczytaniu artykułu na trójmieście to ci współczuję. A że mnie nie interesuje to się dowiedziałem PO przeczytaniu mądralo a nie przed.
- 1 0
-
2025-11-21 22:01
Średnio to się klei
Tym bardziej, że autorka niespecjalnie wie o czym mówi i wielokrotnie już w tej swojej serii "rozważań o prawie" popełniła błędy merytoryczne.
Ludzie to czytają i potem robią głupstwa, bo jakis portal regionalny tak napisał.- 0 0
-
2025-11-21 10:25
Gadanie
Macie przez to pracę i oto w tym chodzi
Co was obchodzi jest spisane że osoba A wszystko dostała a B nic
Koniec sprawy- 5 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.