Czy należy się zachowek, gdy jest testament?

Klaudia Cichocka
14 stycznia 2026, godz. 13:40
Opinie (4)

Zachowek należy się uprawnionym spadkobiorcom, nawet jeżeli spadkodawca sporządził testament i samodzielnie ustalił, komu chce przyznać poszczególne składniki majątku. Warto pamiętać, że zachowek jest roszczeniem pieniężnym, a nie prawem do konkretnej części spadku, nie gwarantuje np. prawa do nieruchomości.





Czy należy się zachowek, gdy jest testament?



Zachowek należy się także w sytuacji, kiedy został sporządzony testament. Oznacza to, że nawet jeżeli spadkodawca jasno wskazał w testamencie, komu przekazuje poszczególne składniki majątku albo cały majątek, określonym osobom wciąż przysługuje prawo do zachowku.

Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego o zachowek może się ubiegać zstępny, małżonek oraz rodzic spadkodawcy, który byłby powołany do spadku z ustawy.

Uprawniony ma prawo dochodzić wypłaty, jeżeli nie otrzymał należnego mu zachowku w postaci:

  • uczynionej przez spadkodawcę darowizny,
  • powołania do spadku,
  • zapisu,
  • świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej.

Osoba uprawniona może wysnuć roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.



Trzeba pamiętać, że zachowek jest roszczeniem pieniężnym, a nie prawem do konkretnej części majątku. Osoba uprawniona może więc żądać od spadkobierców zapłaty odpowiedniej kwoty, jeżeli uzna to za zasadne - nie może jednak żądać udziału w majątku, np. prawa do nieruchomości.

Czy osoba pominięta w testamencie ma prawo do zachowku?



Nie każda osoba pominięta w testamencie może domagać się zachowku. Prawo to przysługuje wyłącznie najbliższym krewnym spadkodawcy, którzy dziedziczyliby po nim z ustawy.

Osoby pominięte w testamencie, które mają prawo do zachowku to:

  • bezpośredni potomkowie - dzieci, wnuki, prawnuki,
  • małżonek,
  • matka i ojciec spadkodawcy.

Jeżeli osoba nie należy do wymienionego kręgu, nie trzeba podejmować dodatkowych działań, ponieważ zachowek się nie należy.

Czy należy się zachowek, gdy jest akt notarialny? Czy należy się zachowek, gdy jest akt notarialny?

Zachowek nie przysługuje także osobom wydziedziczonym ani tym, które formalnie zrzekły się dziedziczenia. Oznacza to, że np. dziecko spadkodawcy nie ma prawa do zachowku, jeżeli zostało poprawnie wydziedziczone.

Ile wynosi zachowek, jeśli jest testament?



Wysokość zachowku zależy od wartości spadku oraz sytuacji osobistej osoby uprawnionej. Co do zasady, zachowek wynosi połowę wartości udziału spadkowego, jaki przypadłby danej osobie przy dziedziczeniu ustawowym.

Natomiast zachowek w wysokości dwóch trzecich wartości udziału ustawowego przysługuje, gdy uprawniony jest trwale niezdolny do pracy lub jest małoletni.

Jak spisać testament bez prawa do zachowku?



Spadkodawca może spisać testament bez prawa do zachowku, uwzględniając wybranych spadkobiorców ustawowych. Całkowite wyłączenie prawa do zachowku wiąże się z koniecznością wydziedziczenia i jest możliwe tylko w ściśle określonych przez prawo sytuacjach. Trzeba pamiętać, że sam fakt pominięcia kogoś w testamencie nie pozbawia go prawa do zachowku.

Czy można pozbawić kogoś prawa do zachowku? Czy można pozbawić kogoś prawa do zachowku?

Jak spisać testament bez prawa do zachowku?

  1. Ustal, kto ma prawo do zachowku - należy jednoznacznie określić, czy dana osoba jest uprawniona do zachowku.
  2. Sprawdź, czy istnieją podstawy do wydziedziczenia - jedynym skutecznym sposobem pozbawienia prawa do zachowku jest wydziedziczenie, które musi opierać się na przesłankach wskazanych w Kodeksie cywilnym, np. uporczywe postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego wbrew woli spadkodawcy.
  3. Sporządź testament w prawidłowej formie - w testamencie należy wprost użyć sformułowania o wydziedziczeniu konkretnej osoby.
  4. Opisz dokładnie przyczynę wydziedziczenia - przyczyna wydziedziczenia powinna być konkretna, zgodna z rzeczywistością i mieszcząca się w ustawowych przesłankach.
  5. Skonsultuj testament z prawnikiem lub notariuszem - testament bez prawa do zachowku jest jednym z najczęściej kwestionowanych dokumentów spadkowych. Konsultacja z profesjonalistą minimalizuje ryzyko sporów sądowych i nieważności testamentu.

Brak realnych podstaw oznacza, że wydziedziczenie może zostać skutecznie podważone w sądzie.

Jaka umowa, żeby nie płacić zachowku? Jaka umowa, żeby nie płacić zachowku?

Alternatywą może być także odpowiednie rozporządzenie majątkiem jeszcze za życia albo
zawarcie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia - każda z tych czynności wymaga starannej analizy prawnej. W praktyce sporządzenie testamentu "bez zachowku" powinno być skonsultowane z notariuszem lub prawnikiem specjalizującym się w prawie spadkowym.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każda osoba pominięta w testamencie może domagać się zachowku?
Nie, prawo do zachowku przysługuje tylko najbliższym krewnym, którzy dziedziczyliby z ustawy. Pozostałe osoby nie mają takiego prawa.
Czy zachowek przysługuje, jeśli został sporządzony testament?
Tak, zachowek należy się także wtedy, gdy spadkodawca sporządził testament i wskazał w nim spadkobierców.
Czym jest zachowek?
Zachowek to roszczenie pieniężne przysługujące uprawnionym spadkobiercom, które nie daje prawa do konkretnej części majątku, lecz do określonej sumy pieniężnej.
Ile wynosi zachowek?
Zachowek wynosi połowę wartości udziału spadkowego, jaki przypadłby przy dziedziczeniu ustawowym, a w przypadku osób trwale niezdolnych do pracy lub małoletnich – dwie trzecie tej wartości.
Jak można pozbawić kogoś prawa do zachowku?
Pozbawienie prawa do zachowku jest możliwe tylko poprzez wydziedziczenie w testamencie, oparte na przesłankach określonych w Kodeksie cywilnym.
Jak prawidłowo sporządzić testament bez prawa do zachowku?
Należy jednoznacznie wskazać wydziedziczenie konkretnej osoby w testamencie, podać konkretną przyczynę zgodną z prawem i skonsultować dokument z prawnikiem lub notariuszem.
Jakie są alternatywy dla pozbawienia prawa do zachowku?
Alternatywą jest rozporządzenie majątkiem za życia lub zawarcie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia, co wymaga analizy prawnej.
Komu nie przysługuje zachowek?
Zachowek nie przysługuje osobom wydziedziczonym oraz tym, które formalnie zrzekły się dziedziczenia.
Kto ma prawo do zachowku?
Prawo do zachowku mają zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy dziedziczyliby z ustawy.

Opinie (4)

  • Dzień bez artykułu o zachowku dniem straconym!

    • 12 1

  • Zachowek

    Jest to najbardziej kontrowersyjna sprawa która tylko skłóca pokolenia.Powinno się usunąć z prawa zapis o zachowku w przypadku testamentu i darowizny.

    • 35 2

  • To jest państwowy bandytyzm nad cudzym majątkiem

    Zachowek powinien należeć się wyjątkowo tylko wtedy gdy żądający udowodni że przyczynił się do powstania majątku spadkowego poprzez osobiste nakłady lub nakład osobistej pracy

    • 19 1

  • Żadnych zachowkow nie powinno być To powinno być skasowane nich każden pracuje to usklada sobie A dzieci też nich pracują i składają na swoje mieszkanie zachowek to glupota

    • 14 4

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.