Ile wynosi zachowek, jeśli jest testament?

Klaudia Cichocka
23 stycznia 2026, godz. 15:40
Opinie (6)

Testament nie wyłącza automatycznie prawa do zachowku. Najbliżsi członkowie rodziny spadkodawcy, nawet pominięci w testamencie, mogą domagać się zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Wysokość zachowku albo jego uzupełnienia zależy od udziału ustawowego oraz ewentualnych składników, które dany spadkobierca otrzymał od spadkodawcy.







Czy testament chroni przed zachowkiem?



Testament sam w sobie nie chroni przed zachowkiem. Oznacza to, że nawet jeżeli spadkodawca określił w testamencie, komu przekazuje dane składniki majątku albo cały majątek, uprawnieni spadkobiercy ustawowi wciąż mają prawo do zachowku.

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, zachowek przysługuje określonej grupie osób, niezależnie od treści testamentu. Uprawnionymi do zachowku są zstępni spadkodawcy (dzieci, wnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, czyli osoby, które byłyby powołane do spadku z ustawy.

Uprawniony ma prawo dochodzić wypłaty, jeżeli nie otrzymał należnego mu zachowku w postaci:

  • uczynionej przez spadkodawcę darowizny,
  • powołania do spadku,
  • zapisu,
  • świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej.

Nawet jeśli spadkodawca w testamencie pominął najbliższą rodzinę lub cały majątek zapisał osobie trzeciej, uprawnieni mogą wystąpić z roszczeniem o zapłatę zachowku.



Ile wynosi zachowek, jeśli jest testament?



Co do zasady, obecność testamentu nie wpływa na wysokość zachowku, który zależy od tego, jaki udział spadkowy przypadłby danej osobie przy dziedziczeniu ustawowym.

Zachowek wynosi:

  • 1/2 wartości udziału spadkowego, który przysługiwałby uprawnionemu przy dziedziczeniu z ustawy,
  • 2/3 wartości tego udziału, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jest małoletni.


Czy można pozbawić kogoś prawa do zachowku? Czy można pozbawić kogoś prawa do zachowku?

Wielkość zachowku może być jednak niższa, jeżeli uprawniony otrzymał należny mu zachowek (albo jego część) w postaci:

  • uczynionej przez spadkodawcę darowizny,
  • powołania do spadku,
  • zapisu,
  • świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej.

Oznacza to, że jeżeli w testamencie spadkodawca przekazał danemu uprawnionemu jakąś część majątku, wielkość zachowku, o który może się ubiegać, jest niższa.

Natomiast osoba powołana w testamencie do całości spadku może być zobowiązana do zapłaty zachowku na rzecz pominiętych członków rodziny.

Zachowek ma charakter pieniężny, a uprawniony nie może domagać się wydania konkretnego składnika majątku, tylko zapłaty odpowiedniej kwoty.

Czy w testamencie można pozbawić zachowku?



W testamencie można pozbawić zachowku - spadkobierca może wykorzystać formułę wydziedziczenia. Sam fakt pominięcia kogoś w testamencie nie pozbawia go prawa do zachowku.

Całkowite wyłączenie prawa do zachowku jest możliwe wyłącznie w sytuacjach ściśle określonych w Kodeksie cywilnym.

Czy należy się zachowek, gdy jest testament? Czy należy się zachowek, gdy jest testament?

Do powodów umożliwiających wydziedziczenie spadkobiercy zalicza się:

  • uporczywe postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego wbrew woli spadkodawcy,
  • dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci,
  • niewypełnianie w sposób uporczywy obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy.

W testamencie należy wprost użyć sformułowania o wydziedziczeniu konkretnej osoby i opisać dokładnie przyczynę wydziedziczenia, która musi być konkretna, zgodna z rzeczywistością i mieszcząca się w ustawowych przesłankach. Brak realnych podstaw oznacza, że wydziedziczenie może zostać skutecznie podważone w sądzie.

Testament bez notariusza - kiedy jest ważny, a kiedy sąd go unieważni? Testament bez notariusza - kiedy jest ważny, a kiedy sąd go unieważni?

W razie wątpliwości warto skonsultować testament z prawnikiem lub notariuszem.

Najczęściej zadawane pytania

Co zrobić w razie wątpliwości dotyczących testamentu i zachowku?
W razie wątpliwości warto skonsultować testament z prawnikiem lub notariuszem.
Czy można pozbawić kogoś prawa do zachowku w testamencie?
Tak, można pozbawić prawa do zachowku poprzez wydziedziczenie, ale tylko w przypadkach określonych w Kodeksie cywilnym i z podaniem konkretnej przyczyny.
Czy otrzymanie darowizny lub zapisu od spadkodawcy wpływa na wysokość zachowku?
Tak, jeśli uprawniony otrzymał darowiznę, powołanie do spadku, zapis lub świadczenie od fundacji rodzinnej, wysokość zachowku może być odpowiednio niższa.
Czy samo pominięcie w testamencie pozbawia prawa do zachowku?
Nie, samo pominięcie w testamencie nie pozbawia prawa do zachowku. Konieczne jest wyraźne wydziedziczenie z podaniem ustawowej przyczyny.
Czy testament wyłącza prawo do zachowku?
Nie, testament nie wyłącza automatycznie prawa do zachowku. Najbliżsi członkowie rodziny mogą domagać się zachowku nawet jeśli zostali pominięci w testamencie.
Czy zachowek można otrzymać w innej formie niż pieniężna?
Nie, zachowek ma charakter pieniężny i uprawniony może domagać się wyłącznie zapłaty odpowiedniej kwoty, a nie wydania konkretnego składnika majątku.
Ile wynosi zachowek, gdy istnieje testament?
Zachowek wynosi 1/2 wartości udziału spadkowego, który przysługiwałby przy dziedziczeniu ustawowym, a 2/3 tej wartości, jeśli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy lub małoletni.
Jakie są przesłanki do wydziedziczenia?
Wydziedziczenie jest możliwe w przypadku uporczywego postępowania wbrew zasadom współżycia społecznego, popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko spadkodawcy lub jego bliskim, albo uporczywego niewypełniania obowiązków rodzinnych.
Kto jest uprawniony do zachowku?
Do zachowku uprawnieni są zstępni spadkodawcy (dzieci, wnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, czyli osoby, które dziedziczyłyby z ustawy.
Kto jest zobowiązany do zapłaty zachowku?
Osoba powołana w testamencie do całości spadku może być zobowiązana do zapłaty zachowku na rzecz pominiętych członków rodziny.

Opinie (6)

  • (2)

    Może ktoś sprawdzić ile artykułów o zachowku już tutaj się pojawiło? Codziennie jakiś...

    • 9 4

    • Naganianie na usługi kancelarii w temacie zachowku

      • 1 0

    • Ktoś w redakcji się przejechał na spadku i wietrzy teraz ból d...?

      • 1 3

  • Nie lepiej kupic kodeks cywilny i raz a dobrze zacytowac ustawe

    niz cytowac wypociny starego Alzhajmera, ktory wkurza powtarzalnoscia watkow o ktorych juz pisal po kilka razy.

    • 1 1

  • Zachowek

    Jest to najbardziej kontrowersyjna rzecz jaka może być w prawie spadkowym.

    • 26 3

  • A dożywotnia opieka?

    Ponoć to też wyłącza zachowek?

    • 3 2

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.