Kiedy sadzić surfinie na balkonie? Tej...
11 maja 2026
(1 opinia)
Jak przepisać majątek, żeby nie było zachowku?
27 kwietnia 2026, godz. 15:45
Jeżeli chcesz przekazać majątek bez zachowku, np. tylko jednemu dziecku, pomijając pozostałe, musisz zawrzeć z nim umowę dożywocia albo sporządzić testament z wydziedziczeniem konkretnych osób, które miałyby prawo ubiegać się o zachowek w przyszłości - są to nie tylko twoje dzieci. Poza tym musisz pamiętać, że darowizna poza kilkoma wyjątkami jest uwzględniana przy obliczaniu zachowku.
- Jak przekazać majątek bez zachowku?
- Przy jakiej umowie nie należy się zachowek?
- Jak uniknąć zachowku przy darowiźnie?
- Ile wynosi zachowek w 2026 r.?
Jak przekazać majątek bez zachowku?
Zachowek to rodzaj zabezpieczenia dla najbliższej rodziny (dzieci, małżonka, rodziców), który gwarantuje ułamek wartości udziału spadkowego, nawet jeżeli zostali pominięci przez spadkodawcę. Zwykle roszczenia pojawiają się, kiedy np. jedno z dzieci dostało majątek o większej wartości niż pozostałe.
Jeżeli jako spadkodawca nie chcesz, żeby dziecko musiało mierzyć się w przyszłości z roszczeniami, zadbaj o odpowiednią formę przekazania majątku.
Przede wszystkim wiele osób bez konsultacji z prawnikiem popełnia błąd, myśląc, że zwykły testament z podziałem majątku albo darowizna za życia załatwia sprawę. Tymczasem testament bez dodatkowych zapisów nie ograniczy roszczeń rodziny o zachowek. Żeby je wyeliminować, trzeba sięgnąć po narzędzia, które wyłączają dany składnik majątku z masy spadkowej albo pozbawiają uprawnionego całkowitego prawa do zachowku.
Katalog.trojmiasto.pl – tu znajdziesz listę kancelarii notarialnych w Trójmieście
-
Gdańsk, Piekarnicza 12B
-
Gdynia, Chwaszczyńska 23/1
-
Gdańsk, Dąbrówki 102/10
-
Gdańsk, Jaśkowa Dolina 6/2
-
Gdynia, Żwirki i Wigury 8A/4
Przy jakiej umowie nie należy się zachowek?
Zachowek nie należy się, jeżeli spadkodawca:
- zawarł umowę dożywocia - w jej ramach przekazanie nieruchomości nie odbywa się "za darmo", a za dożywotnie utrzymanie i nie jest tożsame z zasadami darowizny; jeżeli umowa została zawarta poprawnie, zachowek nie przysługuje od wartości rzeczy przekazanej w ten sposób,
- dokonał wydziedziczenia w testamencie - odpowiedni zapis pozbawi określone osoby (osobę) prawa do zachowku, ale musi zostać odpowiednio sformułowany i mieć rzetelne podstawy.
Zwróć uwagę, że wydziedziczenie nie może być bez powodu. Musisz mieć konkretne podstawy, np. uporczywe naruszanie obowiązków rodzinnych przez wymienione osoby uprawnione do zachowku. W przeciwnym razie wydziedziczenie może zostać podważone w sądzie.
Czy należy się zachowek, gdy jest akt notarialny?
Strony mogą też zdecydować się na umowę kupna-sprzedaży, ale muszą trzymać się standardów rynkowych, oznacza to, że cena nie może być zaniżona. Próby obejścia prawa np. sprzedaż mieszkania za 10 tys. zł mogą zostać wykryte w trakcie postępowania zainicjowanego przez spadkobierców ubiegających się o zachowek i uznane za darowiznę ukrytą.
Trzeba wziąć też pod uwagę zrzeczenie się dziedziczenia - to umowa notarialna zawarta za życia spadkodawcy z przyszłym spadkobiercą, a w jej ramach dany spadkobierca sam zgadza się, że nie chce nic ze spadku ani zachowku.
W polskim prawie zrzeczenie się dziedziczenia jest umową, a każda umowa wymaga zgody obu stron. Nie możesz więc złożyć jednostronnego oświadczenia, które pozbawiłoby kogoś prawa do spadku w ten sposób.
Poza tym często myli się zrzeczenie się dziedziczenia z odrzuceniem spadku. Druga procedura odbywa się dopiero po twojej śmierci (spadkodawcy) i jest samodzielną decyzją spadkobiercy.
Jak uniknąć zachowku przy darowiźnie?
Darowizna to najpopularniejszy, ale i nie do końca korzystny sposób przekazywania majątku w kontekście zachowku. Standardowo darowizny dolicza się do spadku przy obliczaniu zachowku, chociaż prawo wskazuje na kilka wyjątków.
Zgodnie z art. 994 Kodeksu cywilnego do darowizn, które nie podlegają zaliczeniu do spadku przy obliczaniu zachowku, należą:
- drobne darowizny zwyczajowo przyjęte w danych stosunkach,
- darowizny dokonane ponad 10 lat temu, licząc wstecz od otwarcia spadku na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku,
- darowizny uczynione przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych (przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu), ale nie dotyczy to sytuacji, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego,
- darowizny, które spadkodawca uczynił przed zawarciem małżeństwa, przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi.
Uniknięcie zachowku przy darowiźnie jest więc możliwe jedynie po wykazaniu spełnienia jednego z wymienionych warunków uprawniających. W tym celu warto przygotować dokumenty potwierdzające konkretne okoliczności otrzymania darowizny.
Najwięcej wątpliwości budzi zapis dotyczący 10 lat - dotyczy on jednak wyłącznie osób, które nie są spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku. Jeżeli więc darujesz dom córce, a umrzesz za 20 lat, darowizna zawsze będzie wliczana do zachowku dla jej rodzeństwa. 10 lat chroni tylko osoby obce, np. sąsiada czy przyjaciela.
Ile wynosi zachowek, jeśli jest testament?
Ile wynosi zachowek w 2026 r.?
Zachowek wynosi:
- 1/2 wartości udziału spadkowego, który przysługiwałby uprawnionemu przy dziedziczeniu z ustawy,
- 2/3 wartości tego udziału, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jest małoletni.
Wielkość zachowku może być jednak niższa, jeżeli uprawniony otrzymał należny mu zachowek (albo jego część) w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, powołania do spadku, zapisu albo świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zwykły testament lub darowizna za życia wykluczają roszczenia o zachowek?
Nie, zwykły testament ani darowizna za życia nie wykluczają roszczeń o zachowek, chyba że zastosowano dodatkowe narzędzia, takie jak wydziedziczenie lub umowa dożywocia.
Czym jest zachowek i komu przysługuje?
Zachowek to zabezpieczenie dla najbliższej rodziny (dzieci, małżonka, rodziców), które gwarantuje im część wartości udziału spadkowego, nawet jeśli zostali pominięci przez spadkodawcę.
Czym różni się zrzeczenie się dziedziczenia od odrzucenia spadku?
Zrzeczenie się dziedziczenia to umowa notarialna zawierana za życia spadkodawcy, natomiast odrzucenie spadku następuje po śmierci spadkodawcy i jest jednostronną decyzją spadkobiercy.
Ile wynosi zachowek w 2026 roku?
Zachowek wynosi 1/2 wartości udziału spadkowego, a w przypadku osób trwale niezdolnych do pracy lub małoletnich – 2/3 tej wartości.
Jak przekazać majątek bez obowiązku wypłaty zachowku?
Aby przekazać majątek bez zachowku, należy zawrzeć umowę dożywocia lub sporządzić testament z wydziedziczeniem konkretnych osób uprawnionych do zachowku.
Jakie są konsekwencje sprzedaży majątku poniżej wartości rynkowej?
Sprzedaż majątku poniżej wartości rynkowej może zostać uznana za darowiznę ukrytą i wliczona do masy spadkowej przy obliczaniu zachowku.
Jakie są wyjątki, kiedy darowizna nie jest wliczana do zachowku?
Do wyjątków należą: drobne darowizny zwyczajowo przyjęte, darowizny dokonane ponad 10 lat temu na rzecz osób niebędących spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku, darowizny uczynione przed narodzinami zstępnych oraz darowizny sprzed zawarcia małżeństwa.
Kiedy nie przysługuje zachowek?
Zachowek nie przysługuje, jeśli majątek został przekazany w ramach umowy dożywocia lub jeśli uprawniony został wydziedziczony w testamencie z ważnych powodów.
Na czym polega umowa dożywocia?
Umowa dożywocia polega na przekazaniu nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie, a nie za darmo, i wyłącza przekazany majątek z masy spadkowej przy obliczaniu zachowku.
Zobacz także
Ile kosztuje robocizna dekarza w 2026 roku?
11 maja 2026
(4 opinie)
Czy można wyciąć suche drzewo na działce?
11 maja 2026
(1 opinia)
Opinie (6)
-
2026-04-27 16:32
W tym tygodniu o zachowku musi być;)
- 4 0
-
2026-04-27 16:51
Przepić, przehulać wszystko, po czym spadkobiercom powiedzieć: kasa była, ale wyszła
A na Daily Mail długi artykuł o tym, jak to kobieta mająca 70+ sądzi się w UK z synem mającym lat 55, jak i jego żoną. W połowie artykułu już straciłem orientację, kto i co. Ona mieszka w niezłym domu, ale dom jest na syna i synową, ale ona im kiedyś kasę stale ponoć dawała na spłaty kredytu. Przezywają się przed sądem, a to "seryjna kłamczyni", a to coś dość zbliżone. Obie strony mają do siebie pretensje pieniężno - lokalowe. I stracą wiele na sąd oraz prawników, tam to kosztuje znacznie drożej, niż w Polsce.
- 1 0
-
2026-04-27 18:06
Najlepiej gołym i wesołym być
- 6 0
-
2026-04-28 07:09
A co z darowizną z zastrzeżeniem?
Art. prawie dobry, ale prawie robi różnicę.
- 0 1
-
2026-04-28 07:23
Chore prawo .To ja mam decydować co komu się należy ,a nie sąd.Sąd to nie rodzina,a jak rodzina się wypina to przepiszę choćby n
Te prawo trzeba zmienić!!!
- 9 2
-
2026-04-28 13:27
Luki
Każdy notariusz przed podpisaniem darowizny powinien wytłumaczyć od a do z co się wiąże z zapiskiem darowizny! U wielu ludzi na wsi jest przekonanie, że zapisana nieruchomość dziecku jako darowizna u notariusza jest rzeczą świętą! Jeden syn pracuje na gospodarstwie , remontuje dom , drugi syn jako młody, który nie będzie pracował na roli zostawia matkę ojca i wyrusza w drogę nie utrzymując kontaktu przez 40 lat. Umiera ojciec po pół roku matka ,nagle odnajduje się syn i mówi, że ma dostać zachowek bo mu się należy! Prawo co najmniej śmieszne ale myślę, że to jest świadoma robota notariuszy aby sądy miały robotę!
- 5 1
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.