Czy można cofnąć darowiznę? W tych przypadkach to możliwe
11 maja 2026, godz. 13:25
Można cofnąć darowiznę, ale wymaga to spełnienia konkretnych warunków określonych w Kodeksie cywilnym - wykazania rażącej niewdzięczności obdarowanego albo pogorszenia własnego stanu majątkowego. Najczęściej problem dotyczy nieruchomości przekazywanych w rodzinie, np. rodzice oddali dzieciom mieszkanie, a później pojawiły się poważne problemy w relacji albo rodzice popadli w zły stan majątkowy.
- Czy można cofnąć akt notarialny darowizny?
- Po jakim czasie można cofnąć darowiznę?
- Czy można cofnąć darowiznę bez powodu?
- Ile kosztuje cofnięcie darowizny?
- Czy łatwo odwołać darowiznę?
Czy można cofnąć akt notarialny darowizny?
Można cofnąć akt notarialny darowizny, w tym przypadku mowa przede wszystkim o darowiźnie nieruchomości, takiej jak mieszkanie, dom czy działka.
Wiele osób błędnie zakłada, że podpisanie aktu notarialnego całkowicie zamyka możliwość odzyskania majątku. Tymczasem Kodeks cywilny przewiduje sytuacje, w których darczyńca może domagać się zwrotu darowizny. Kwestie związane z odwołaniem darowizny regulują przede wszystkim art. 896-900 Kodeksu cywilnego.
Cofnięcie darowizny może odbyć się w dwóch przypadkach:
- darowizna niewykonana - stan majątkowy darczyńcy po zawarciu umowy uległ poważnemu pogorszeniu, a wykonanie darowizny utrudniłoby własne utrzymanie wg usprawiedliwionych potrzeb (art. 896 KC),
- darowizna wykonana - obdarowany dopuścił się rażącej niewdzięczności (art. 898 KC).
W praktyce zwykłe rodzinne nieporozumienia nie wystarczą. Odwołanie darowizny wymaga udowodnienia, że zachowanie obdarowanego było wyjątkowo naganne. Nie ma więc mowy o odwołaniu darowizny z powodu, np. zmiany zdania. Poza tym cofnięcie darowizny zawsze następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie.
W każdym przypadku warto zwrócić się o wsparcie do prawnika. W wielu przypadkach profesjonalna analiza prawna jeszcze przed przekazaniem majątku pozwala uniknąć późniejszych sporów rodzinnych i kosztownych procesów sądowych.
Po jakim czasie można cofnąć darowiznę?
Darowiznę można cofnąć w dowolnym momencie, ale w ciągu roku od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego (art. 899 § 3). Oznacza to, że darowiznę można cofnąć nawet po wielu latach, np. 10-15, od jej przekazania, ale tylko wtedy, gdy niewdzięczne zachowanie wydarzyło się później i od jego ujawnienia nie minął rok.
To bardzo ważny termin, ponieważ po jego upływie odwołanie darowizny może okazać się niemożliwe, nawet jeśli powód był poważny.
Inaczej wygląda sytuacja przy darowiźnie niewykonanej, czyli takiej, która została obiecana, ale jeszcze nie doszła do skutku. W takim przypadku darczyńca może wycofać się z przekazania majątku z powodu pogorszenia swojej sytuacji finansowej.
Czy można cofnąć darowiznę po 10 latach?
Czy można cofnąć darowiznę bez powodu?
Nie można cofnąć darowizny bez powodu, czyli samo stwierdzenie "zmieniłem zdanie" nie daje prawa do cofnięcia darowizny. Muszą istnieć konkretne przesłanki uzasadniające taką decyzję.
Za rażącą niewdzięczność można uznać np.:
- brak pomocy w chorobie,
- agresję lub przemoc,
- poważny konflikt rodzinny,
- działanie na szkodę darczyńcy,
- zerwanie kontaktu po otrzymaniu majątku.
W praktyce wiele sporów dotyczy mieszkań przekazanych dzieciom lub wnukom. Często dopiero po podpisaniu aktu notarialnego okazuje się, że relacje rodzinne gwałtownie się pogorszyły. Nie oznacza to jednak automatycznej wygranej w sądzie. Każda sprawa oceniana jest indywidualnie, a kluczowe znaczenie mają dowody, np. wiadomości, dokumentacja medyczna czy zeznania świadków.
Natomiast w przypadku pogorszenia się sytuacji życiowej, darczyńca:
- może odwołać darowiznę niewykonaną, ale wykazuje przy tym, że stan majątkowy pogorszył się i po przekazaniu darowizny nie mógłby zachować utrzymania na poziomie odpowiednim do usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących ustawowych obowiązków alimentacyjnych,
- po wykonaniu darowizny może żądać od obdarowanego środków, których mu brakuje do utrzymania na odpowiednim poziomie albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych - obdarowywany ma obowiązek wywiązać się z konieczności wsparcia albo zwolnić się od tego obowiązku, zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.
Warto pamiętać również o tych dwóch kwestiach związanych z odwołaniem darowizny.
Ile kosztuje cofnięcie darowizny?
Koszt odwołania darowizny zależy od tego, czy strony są zgodne oraz jakiego majątku dotyczy sprawa. Najtańsza opcja to dobrowolny zwrot darowizny, wtedy strony mogą ponownie udać się do notariusza i sporządzić odpowiedni akt. W przypadku nieruchomości trzeba liczyć się z kosztami notarialnymi i opłatami sądowymi.
Znacznie drożej robi się wtedy, gdy sprawa trafia do sądu. Koszty obejmują m.in.:
- opłatę od pozwu,
- wynagrodzenie pełnomocnika,
- koszty opinii biegłych,
- dodatkowe opłaty sądowe.
Przy nieruchomościach o dużej wartości całkowite wydatki mogą wynosić kilka, a czasem nawet kilkanaście tysięcy złotych.
Ile bierze notariusz za przepisanie darowizny mieszkania?
Czy łatwo odwołać darowiznę?
Odwołanie darowizny bardzo rzadko jest łatwym procesem i w praktyce często kończy się wieloletnim sporem.
Największym problemem jest udowodnienie rażącej niewdzięczności, ponieważ sądy wymagają konkretnych dowodów i analizują relacje między stronami bardzo szczegółowo - emocje czy rodzinne pretensje zwykle nie są więc wystarczające.
Znaczenie ma również czas reakcji. Osoby, które przez lata tolerowały zachowanie obdarowanego, mogą mieć problem z późniejszym skutecznym odwołaniem darowizny i przedstawieniem konkretnych zachowań jako formę rażącej niewdzięczności. Z drugiej strony do tej kategorii nie zaliczymy również jednorazowej kłótni.
Cofnięcie darowizny nie zawsze oznacza automatyczny zwrot majątku. Jeżeli obdarowany sprzedał nieruchomość lub przekazał ją dalej, sytuacja prawna staje się znacznie bardziej skomplikowana.
Najczęściej zadawane pytania
Co się dzieje, jeśli obdarowany sprzedał nieruchomość przed cofnięciem darowizny?
Jeśli obdarowany sprzedał nieruchomość lub przekazał ją dalej, sytuacja prawna staje się bardziej skomplikowana i nie zawsze możliwy jest automatyczny zwrot majątku.
Czy można cofnąć darowiznę bez podania powodu?
Nie, nie można cofnąć darowizny bez powodu. Muszą istnieć konkretne przesłanki, takie jak rażąca niewdzięczność lub pogorszenie sytuacji majątkowej darczyńcy.
Czy można cofnąć darowiznę nieruchomości przekazaną aktem notarialnym?
Tak, można cofnąć darowiznę nieruchomości przekazaną aktem notarialnym, jeśli spełnione są warunki określone w Kodeksie cywilnym, takie jak rażąca niewdzięczność obdarowanego lub pogorszenie stanu majątkowego darczyńcy.
Czy odwołanie darowizny jest łatwe?
Odwołanie darowizny jest trudne i często wiąże się z długotrwałym sporem sądowym. Kluczowe jest udowodnienie rażącej niewdzięczności, a sądy wymagają konkretnych dowodów.
Ile kosztuje cofnięcie darowizny?
Koszt zależy od zgodności stron i rodzaju majątku. Najtańszy jest dobrowolny zwrot u notariusza. W przypadku sporu sądowego koszty mogą wynosić kilka lub kilkanaście tysięcy złotych i obejmują opłaty sądowe, wynagrodzenie pełnomocnika oraz koszty opinii biegłych.
Jak wygląda procedura odwołania darowizny?
Cofnięcie darowizny następuje przez złożenie pisemnego oświadczenia obdarowanemu. W przypadku sporu sprawa może trafić do sądu, gdzie konieczne jest przedstawienie dowodów.
Jakie są podstawy prawne do odwołania darowizny?
Podstawy prawne do odwołania darowizny to rażąca niewdzięczność obdarowanego (art. 898 KC) lub pogorszenie sytuacji majątkowej darczyńcy w przypadku darowizny niewykonanej (art. 896 KC).
Jakie zachowania mogą być uznane za rażącą niewdzięczność?
Za rażącą niewdzięczność można uznać m.in. brak pomocy w chorobie, agresję lub przemoc, poważny konflikt rodzinny, działanie na szkodę darczyńcy czy zerwanie kontaktu po otrzymaniu majątku.
W jakim terminie można cofnąć darowiznę z powodu rażącej niewdzięczności?
Darowiznę można cofnąć w ciągu roku od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o rażącej niewdzięczności obdarowanego.
Opinie (2)
-
2026-05-11 13:49
W tych to znaczy których? Znowu clickbaitowy tytuł
- 1 0
-
2026-05-11 14:50
Kto daje i odbiera ten lobuz i sknera.
- 1 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.
