Ile biorą fachowcy za położenie płytek w...
12 stycznia 2026
(16 opinii)
Czy można pozbawić kogoś prawa do zachowku?
13 grudnia 2025, godz. 14:50
Można pozbawić kogoś prawa do zachowku, ale warto, żeby spadkobierca podjął odpowiednie kroki jeszcze za życia. Jeżeli całkowite wykluczenie ma dotyczyć konkretnej osoby, dobrym rozwiązaniem może być wydziedziczenie w testamencie. Natomiast kiedy spadkobierca chce ochronić danego spadkobiercę przed roszczeniami w przyszłości, warto rozważyć umowę dożywocia. Ostateczna decyzja zależy jednak od specyfiki konkretnej sprawy, a także składników majątku.
- Czy można pozbawić kogoś prawa do zachowku?
- Kiedy można pozbawić zachowku?
- Jak przepisać majątek, żeby nie było zachowku?
- Czy można odmówić zapłaty zachowku?
Czy można pozbawić kogoś prawa do zachowku?
Można pozbawić kogoś prawa do zachowku poprzez:
- wydziedziczenie w testamencie - spadkodawca musi zastosować odpowiednie zapisy w testamencie,
- odpowiednią umowę - spadkodawca rozporządza majątkiem, zawierając umowę, która zwalnia danego spadkobiercę z konieczności wypłaty zachowku w przyszłości,
- uznanie osoby za niegodną dziedziczenia - procedura odbywa się po śmierci spadkodawcy, wymaga zaangażowania sądu i przedstawienia dowodów na to, że zachowanie osoby rzeczywiście zasługuje na uznanie jej za niegodną dziedziczenia,
- zawarcie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia - spadkodawca zawiera ze spadkobiercą umowę o zrzeczenie się dziedziczenia i tym samym automatycznie traci również prawo do zachowku.
Znajomość umów zwalniających z zachowku jest przydatna, zwłaszcza kiedy spadkodawca chce przekazać np. nieruchomość jednemu ze spadkobierców i nie chce, żeby w przyszłości musiał on mierzyć się z roszczeniami o zachowek. Najczęściej sytuacja dotyczy relacji rodzinnych, np. gdy rodzic przekazuje dom tylko jednemu dziecku.
Czy należy się zachowek, gdy jest akt notarialny?
Wydziedziczenie także wymaga spełnienia określonych warunków. Samo pominięcie osoby w testamencie lub przekazanie całego majątku innym spadkobiercom nie wystarczy do pozbawienia prawa do zachowku. Co więcej, może nastąpić wyłącznie z przyczyn uzasadnionych wskazanych w Kodeksie cywilnym.
Poza tym można pozbawić zachowku, także kiedy osoba jest niegodna dziedziczenia. Procedura wymaga uzasadnionego postępowania sądowego, podczas którego sąd po rozpatrzeniu dowodów i specyfiki sytuacji może uznać daną osobę za niegodną dziedziczenia.
Kiedy można pozbawić zachowku?
Do powodów umożliwiających wydziedziczenie spadkobiercy, a co za tym idzie, pozbawienie zachowku, zalicza się:
- uporczywe postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego wbrew woli spadkodawcy, np. dziecko jest uzależnione od alkoholu lub narkotyków i mimo próśb rodziców stale prowadzi destrukcyjny tryb życia, nagminnie dopuszcza się przemocy wobec innych osób, np. bije współmałżonka, terroryzuje rodzinę czy od lat odmawia pracy i utrzymuje się z drobnych przestępstw lub pasożytuje na innych;
- dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci, np. pobicie, grożenie, znieważanie i publiczne oczernianie spadkodawcy albo innego członka rodziny;
- niewypełnianie w sposób uporczywy obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy, np. brak jakiejkolwiek pomocy i kontaktu z rodzicem, który jest ciężko chory, unikanie kontaktu, odrzucanie opieki nad samotnym rodzicem, gdy ten wymaga wsparcia.
Wszystkie przesłanki muszą mieć charakter trwały, poważny i obiektywnie uzasadniony. Brak precyzji, błędy formalne albo niezrozumienie przepisów mogą doprowadzić do tego, że testament zostanie częściowo lub całkowicie unieważniony.
Żeby pozbawić zachowku, można również zadbać o uznanie spadkobiercy niegodnym dziedziczenia. Procedura odbywa się już po śmierci spadkodawcy, a ostateczną decyzję wydaje sąd po przedstawieniu rzetelnych dowodów przez zainteresowanych.
Spadkobierca jest niegodny dziedziczenia, kiedy:
- dopuszcza się ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy albo jego bliskim, np. umyślne narażenie spadkodawcy na niebezpieczeństwo, przemoc fizyczna lub psychiczna wobec małżonka spadkodawcy,
- działając podstępem albo groźbą, nakłonił spadkodawcę do sporządzenia testamentu, albo jego zmian, np. zastosowanie oszustwa, aby skłonić spadkodawcę do sporządzenia testamentu z korzystnym dla siebie zapisem,
- zniszczył albo podrobił testament.
Niegodność dziedziczenia może dotyczyć wszystkich osób, które spełniają określone przesłanki. Nie ma ograniczenia, czy jest to dziecko, małżonek, czy inny członek rodziny.
Jaka umowa, żeby nie płacić zachowku?
Jak przepisać majątek, żeby nie było zachowku?
Jeżeli spadkobierca chce przekazać majątek jeszcze za życia i ochronić wybranego spadkobiercę przed roszczeniami o zachowek, może wybrać:
- umowę o dożywocie - przekazanie nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie traktowane jest inaczej niż zwykła darowizna i przy prawidłowym sporządzeniu umowy spadkobiercy nie będą mogli domagać się zachowku od wartości tak przekazanej rzeczy,
- rzetelną umowę kupna-sprzedaży - strony mogą zdecydować się na sprzedaż. Trzeba jednak trzymać się standardów rynkowych, np. cena nie może być zaniżona. Wszelkie "triki" i próby obejścia mogą zostać wykryte w tracie postępowania,
- umowa o zrzeczenie się dziedziczenia - spadkobiorca (np. dziecko) podpisuje ze spadkodawcą umowę, że zrzeka się dziedziczenia, jednocześnie traci prawo do zachowku.
Prawo spadkowe jest skomplikowane i każda sytuacja jest inna. Zawsze należy umówić się na konsultację z notariuszem, adwokatem albo radcą prawnym specjalizującym się w prawie spadkowym.
Katalog.trojmiasto.pl – tu znajdziesz kancelarie adwokackie i radcowskie
-
Gdańsk, Antoniego Abrahama 1A
-
Gdańsk, Antoniego Lendziona 4E
-
Gdynia, Żołnierzy I Armii Wojska Polskiego 13
-
Gdańsk, Wały Piastowskie 1
-
Gdynia, Świętojańska 118/12
Czy można odmówić zapłaty zachowku?
Co do zasady nie można po prostu odmówić zapłaty zachowku, jeśli roszczenie jest uzasadnione i nie zostały podjęte żadne kroki mające wykluczyć roszczenie.
Zgodnie z art. 997 osoba, która ma wypłacić zachowek, może jednak żądać:
- odroczenia terminu płatności,
- rozłożenia go na raty,
- obniżenia - chociaż tylko w wyjątkowych sytuacjach, po uwzględnieniu sytuacji osobistej i majątkowej stron.
Czy trzeba płacić podatek od zachowku?
Przepisy określają także, że w razie ustania okoliczności uzasadniających obniżenie zachowku obowiązany z tytułu zachowku na wniosek osoby uprawnionej do zachowku zwraca uprawnionemu do zachowku sumę pieniężną, o którą obniżono zachowek. Zwrotu sumy pieniężnej nie można żądać po upływie pięciu lat od dnia obniżenia zachowku.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można odmówić zapłaty zachowku?
Nie można po prostu odmówić zapłaty zachowku, jeśli roszczenie jest uzasadnione i nie podjęto kroków wykluczających roszczenie, ale można wnioskować o odroczenie płatności, rozłożenie na raty lub obniżenie zachowku w wyjątkowych przypadkach.
Czy można pozbawić kogoś prawa do zachowku?
Tak, można to zrobić poprzez wydziedziczenie w testamencie, zawarcie odpowiedniej umowy (np. dożywocia), uznanie osoby za niegodną dziedziczenia przez sąd lub poprzez umowę o zrzeczenie się dziedziczenia.
Czy samo pominięcie osoby w testamencie pozbawia ją prawa do zachowku?
Nie, samo pominięcie w testamencie lub przekazanie majątku innym nie pozbawia prawa do zachowku; wydziedziczenie musi być wyraźnie uzasadnione i zgodne z przepisami prawa.
Czym jest niegodność dziedziczenia i kiedy ją orzeka sąd?
Niegodność dziedziczenia orzeka sąd, jeśli spadkobierca dopuścił się ciężkiego przestępstwa wobec spadkodawcy lub bliskich, nakłonił do sporządzenia testamentu podstępem lub groźbą lub podrobił czy zniszczył testament.
Jak można przepisać majątek, żeby uniknąć roszczeń o zachowek?
Majątek można przekazać poprzez umowę dożywocia, umowę kupna-sprzedaży po cenie rynkowej lub poprzez umowę o zrzeczenie się dziedziczenia.
Jakie są możliwości osoby zobowiązanej do wypłaty zachowku w trudnej sytuacji finansowej?
Może ona żądać odroczenia terminu płatności, rozłożenia zachowku na raty lub jego obniżenia w wyjątkowych okolicznościach uwzględniających sytuację osobistą i majątkową stron.
Jakie są najczęstsze sposoby pozbawienia zachowku?
Do najczęstszych sposobów należą: wydziedziczenie w testamencie, umowa dożywocia, uznanie za niegodnego dziedziczenia przez sąd i umowa o zrzeczenie się dziedziczenia.
Kiedy można wydziedziczyć spadkobiercę?
Wydziedziczenie jest możliwe w przypadku uporczywego postępowania sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko spadkodawcy lub jego bliskim, albo uporczywego niewypełniania obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy.
Kogo może dotyczyć niegodność dziedziczenia?
Niegodność dziedziczenia może dotyczyć każdego spadkobiercy, niezależnie czy jest to dziecko, małżonek czy inny członek rodziny, jeśli spełnia określone przesłanki.
Zobacz także
Kiedy nie trzeba odśnieżać chodnika przy...
12 stycznia 2026
(24 opinie)
Musiał sprzedać mieszkanie, by spłacić...
11 stycznia 2026
(21 opinii)
Opinie (3)
-
2025-12-14 09:48
(1)
Jeżeli corka i syn przez 25lat nie interesowali się matka przez tyle czasu nie odwiedzali jej nie udzielali pomocy to dlaczego ma im nalezec sie zachowek jest to sprzeczne z zasadą współżycia rodzinnego Następna siostra i tylko ona usługiwała matce A wiecza lata 25×2=50lat czyli 600miesiecy to powinni za miesiąc 1000zl od jednej +brat 1000 to 120 tysięcy powinni zaplacic siostrze za opieke nad ich matka Według mnie żaden zachowek się nie należy Sad powinien zadac aby zapłacili za opieke trzeciej siostrze która była służąca ich matki Tak to powinno być rozwiazane sady stosujcie takie rozwiazania a nie stosujcie zachowkow alicja
- 23 1
-
2025-12-14 19:12
Nie bardzo
Wszystko fajnie tylko siostrzyczka korzystała cały czas z lokum mamusi...
- 0 1
-
2025-12-15 10:39
Powinna liczyć się jedynie wola zmarłego zawarta w testamencie !!!
- 10 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.